* Podzielność przez 7This is a featured page

Każdy z nas pamięta zapewne bezbłędnie cechy podzielności dowolnej liczby naturalnej przez 2, 3, 5 i 9. Na wszelki wypadek – przypomnijmy:

  • Liczba N dzieli się bez reszty przez 2, jeśli jej ostatnia cyfra jest parzysta
  • Liczba N dzieli się bez reszty przez 3 (albo 9), jeśli jej suma cyfr dzieli się przez 3 (albo przez 9)
  • Liczba N dzieli się bez reszty przez 5, jeśli jej ostatnią cyfrą jest 0 lub 5.

Cech podzielności przez 7 nie pamięta zapewne nikt poza zawodowymi matematykami (i to niektórymi). Oczywiście dlatego, że są one dość skomplikowane i przez to stosunkowo mało przydatne w praktyce. Oto dwie takie cechy:

  1. Wypiszmy cyfry danej liczby „od tyłu”, tj. od prawej do lewej. Pomnóżmy każdą z nich przez liczby ciągu 1, 3, 2, 6, 4, 5, powtarzając ewentualnie ten ciąg tyle razy, ile trzeba (albo przerywając go w odpowiednim miejscu, jeśli tak wypadnie). Zsumujmy iloczyny. Podzielenie rezultatu przez 7 da tę samą resztę, co podzielenie przez 7 liczby wyjściowej.
    Przykład: badamy podzielność przez 7 liczby 1603. Odpowiednie obliczenia wyglądają tak: 3×1 + 0×3 + 6×2 + 1×6 = 21. Ponieważ 7 dzieli 21, więc również dzieli 1603.
  2. Odrzucamy ostatnią cyfrę danej liczby, mnożymy ją przez 2, wynik odejmujemy od liczby skróconej o ostatnią cyfrę i proces ten powtarzamy tak długo, aż otrzymamy wynik jednocyfrowy. Jeśli otrzymamy 0 lub 7, to liczba wyjściowa jest podzielna przez 7, jeśli nie – to nie.
    Przykład: 1603 à 160 - 2×3 = 154 à 15 - 2×4 = 7, więc 7 dzieli 1603.


Propozycja (dość trudna):

Udowodnij te cechy podzielności. Dowodząc pierwszej, rozważ jakie reszty można otrzymać dzieląc jakąkolwiek potęgę 10 przez 7; mogą to być właśnie tylko liczby 1, 3, 2, 6, 4 i 5. Dowodząc drugiej możesz skorzystać z innego faktu (który naturalnie także wymaga dowodu), że reszta z dzielenia przez 7 liczby 10A + B jest taka sama, jak z dzielenia przez 7 liczby 10×(A – 2B).


bogmis
bogmis
Latest page update: made by bogmis , Jun 22 2006, 7:07 AM EDT (about this update About This Update bogmis Edited by bogmis

322 words added

view changes

- complete history)
More Info: links to this page
Started By Thread Subject Replies Last Post
Anonymous luuzZzik mariolka 0 Sep 6 2007, 2:37 PM EDT by Anonymous
 
Thread started: Sep 6 2007, 2:37 PM EDT  Watch
bycze dzieki temu kto to napisal przyda sie na zad dom : > trzymanko narkoza
1  out of 5 found this valuable. Do you?    
Keyword tags: None
Showing 1 of 1 threads for this page

Related Content

  (what's this?Related ContentThanks to keyword tags, links to related pages and threads are added to the bottom of your pages. Up to 15 links are shown, determined by matching tags and by how recently the content was updated; keeping the most current at the top. Share your feedback on Wetpaint Central.)