*** Potęgi wymierne i niewymierneThis is a featured page

  1. Łatwo zauważyć, że podnosząc liczbę niewymierną do potęgi wymiernej można otrzymać rezultat wymierny. Prosty przykład:

*** Potęgi wymierne i niewymierne - Nowe ślady Pitagorasa



Co jednak będzie, kiedy liczbę niewymierną podniesiemy do potęgi również niewymiernej? Czy w takim przypadku można kiedykolwiek otrzymać liczbę wymierną?

Odpowiedź jest pozytywna: tak, można. Zwróć uwagę, że uzyskamy tę odpowiedź bez wskazania konkretnych liczb; będzie to dość typowy dla matematyków nieefektywny dowód istnienia rozwiązania problemu. Oto


Twierdzenie

Istnieją takie liczby niewymierne A i B, że liczba A^B jest wymierna.

Wiemy, że pierwiastek z dwóch jest liczbą niewymierną. Jeśli liczba pierwiastek z dwóch do potegi pierwiastek z dwóch jest wymierna, to dowód twierdzenia jest zakończony; załóżmy więc, że jest ona niewymierna i oznaczmy tę liczbę przez A. Oznaczając przez B liczbę pierwiastek z dwóch zauważymy z łatwością, że A^B = 2; a zatem wynik jest wymierny, co dowodzi naszego twierdzenia, cbdo.

Dowód ten jest po prostu piękny, ponieważ nie mówi on nam kompletnie nic o wymierności albo niewymierności liczby !


Uzupełnienie:

Od roku 1934 wiadomo, że ta liczba jest jednak niewymierna, co wynika z tzw. twierdzenia Gelfonda-Schneidera. Orzeka ono, że jeśli liczby A i B są pierwiastkami wielomianu, A nie jest zerem ani jedynką i B jest niewymierne, to A^B jest liczbą niewymierną (a nawet więcej: przestępną!)

Liczby przestępne to liczby nie będące miejscami zerowymi żadnego wielomianu o współczynnikach wymiernych. Przestępne są na przykład π i e. Nie jest liczbą przestępną pierwiastek z dwóch (dlaczego?).

Obejdziemy się jednak bez twierdzenia Gelfonda-Schneidera. Niechaj x będzie dowolną liczbą przestępną. Niech dalej q będzie dowolną dodatnią liczbą wymierną. Wówczas oczywiście

*** Potęgi wymierne i niewymierne - Nowe ślady Pitagorasa

i pozostaje nam dowieść, że wykładnik jest liczbą niewymierną. Jeśli jednak byłaby ona wymierna, to mielibyśmy

*** Potęgi wymierne i niewymierne - Nowe ślady Pitagorasa

skąd wynikałoby, że

*** Potęgi wymierne i niewymierne - Nowe ślady Pitagorasa

co z kolei oznaczałoby, iż

*** Potęgi wymierne i niewymierne - Nowe ślady Pitagorasa

Ale przecież założyliśmy, że liczba x jest przestępna! Mamy więc sprzeczność, dowodzącą twierdzenia.



bogmis
bogmis
Latest page update: made by bogmis , Nov 19 2008, 8:15 AM EST (about this update About This Update bogmis Edited by bogmis

1 word deleted

view changes

- complete history)
More Info: links to this page
Started By Thread Subject Replies Last Post
Anonymous Hey 0 Jan 22 2007, 8:38 AM EST by Anonymous
 
Thread started: Jan 22 2007, 8:38 AM EST  Watch
Cześć wiadomości fajne, tak jak ja kasiulilulilejka
2  out of 4 found this valuable. Do you?    
Keyword tags: None
Anonymous Hey 0 Jan 22 2007, 8:37 AM EST by Anonymous
 
Thread started: Jan 22 2007, 8:37 AM EST  Watch
Nom fajne
4  out of 5 found this valuable. Do you?    
Keyword tags: None
Showing 2 of 2 threads for this page

Related Content

  (what's this?Related ContentThanks to keyword tags, links to related pages and threads are added to the bottom of your pages. Up to 15 links are shown, determined by matching tags and by how recently the content was updated; keeping the most current at the top. Share your feedback on Wetpaint Central.)